تفتان چاپ
معرفی مناطق گردشگری - کوهستان ها
پنجشنبه, 06 خرداد 1389 ساعت 11:08

رشته کوه تفتان بین 28درجه و30دقیقه الی 28درجه و 5 دقیقه عرض شمال و 60 درجه و 50 دقیقه تا 61 درجه 15درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد این کوه در چهل و دو کیلومتری شمال شهر خاش بین شهر میر جاوه و شهرستان خاش واقع شده است. ارتفاع آن ازسطح متوسط آب های خلیج فارس 3941 متر و نسبت به دشت های اطراف حدود دو هزار متراست.
برخی بر این باورند که نام کوه تفتان از واژه ی تفت به معنی گرم و سوزان آمده است.  و این تسمیه به علت خروج آتشفشانی مرکب از بخار آب و گاز گوگرد از دهانه آن است. کوه تفتان در اصطلاح محلی به چهل تن معروف است. به طوری که شایع است چهل تن از راشدین مذهبی در این کوه ناپدید شده اند از این رو کوه چهل تن نامیده می شود و شاخک شمال آن نیز به همین سبب به اسم کوه زیارت معروف شده است و در گذشته محل زیارت اهالی این نواحی بوده است.

کوه تفتان دارای 4 قله با نام های به شرح زیر است:

- قله ی شمالی که مرتفع تر می باشد و به نام "کوه زیارت" معروف است.

- قله ی جنوبی که کوتاه تر و آتشفشانی است "مادرکوه" نامیده می شود.

- قله ی شمالی شرقی که " صبح کوه" نام دارد.

- قله ای که در مغرب مادرکوه قرار گرفته نرکوه نامیده می شود.


کوهنوردان برای صعود به قله ی تفتان باید از طریق زاهدان به دهستان "کوشه" نرسیده به شهر خاش عزیمت نموده و از آنجا به روستای خم چین رفته سپس از طریق تنگ گلو راه ادامه می یابد.

اب این دره دارای املاح گوگردی است و قابل مصرف نمی باشد. بنابراین باید از چشمه ای موسوم به آب خوش که در نزدیکی تنگ گلو قرار دارد و دارای آب سالم و گوارایی است استفاده نمایند.

از آن جا که از روستای کوشه (مرکز دهستان کوشه) تا قله ی کوه حدود پانزده کیلومتر است. معمولا مدت صعود به قله حدود 10 ساعت طول می کشد. دسته های مختلف کوهنورد به قله تقتان صعود کرده اند که اولین صعود در اخر سال 1893برابر با 1272شمسی به سرپرستی ژنرال "سرپرسی سایلس" انگلیسی انجام یافت و "سون اندرسن فون هدن" سیاح معروف سویدی که اکثر بیابان های دنیا را بررسی و مطالعه کرد نیز به کوه تفتان صعود کرده است.


به طور کلی در نواحی کوهستانی همانند دامنه های کوه تفتان شامل "چون آباد"، "چانلی"، "امیرآباد کهنک"، " سرکم"، " کوشه"، " ترشاب وبالاخره قسمت های خاوری آن که به نواحی "سنگان" و "سرشک" محدود است، میزان حرارت از حد معمول تجاوز نمی کند و نواحی یاد شده در فصل تابستان حکم ییلاق را دارند چنان که در پیش گفتیم "سر پرسی سایکس" که در اواخر سال 1893 میلادی به قله ی تفتان صعود نموده است می گوید: (( چشم اندازهای این حدود بهترین مناظر زیبای ایران است.))

در قلل کوه تفتان سه دریاچه وجود دارد که به دریا سر معروف اند دو دریاچه در قسمت شمال واقع اند که عمق آن ها کم و اغلب دارای آب گوارا می باشند و دیگری که نسبتا بزرگتر است دارای آب شور دایمی است.


درپیرامون کوه تفتان دره های متعددی است که آبهای قسمت شمال وشرق آن به صورت رودخانه "لادیز" و " گزد" به رود میر جاوه که امتداد رود " تالاب" یا "تلخ آب" است می ریزد و آب دره های جنوبی کوه تفتان داخل دره ی خاش می گردد و به سبب ارتفاع بسیار و دره های پرآبی که این کوه در آن منطقه ی گرم وسوزان دارد در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه "ریگی" و دیگر عشایر بلوچ ساکن پیرامون شهرستان خاش است.


دردامنه های کوه تفتان شرایط طبیعی برای نشو و نمای اشجار و گیاهان جنگلی بسیار مصاعد و درختانی بوجود آمده که گر چه به انبوهی و شکوه جنگل های مازندران نمی رسند اما دارای اشجار مفیدی است که میوه ی آن ها مورد استفاده ی اهالی است.

اشجار مزبور عبارتند از:

بنه یا پسته ی کوهی، بادام کوهی – از اشجار قیمتی این جنگل ها: ارژن، سیاه چوب، گز، تاگز و غیره.

منبع: سایت جامع آموزش کوهنوردی