قله شاه البرز چاپ
گزارش برنامه - گزارش برنامه های اجرا شده
سه شنبه, 19 مرداد 1389 ساعت 15:20

گزارش برنامه شاه البرز

 

هدف برنامه: صعود قله شاه البرز (4170 متر)

نوع برنامه: کوهپیمائی

سرپرست: ابراهیم مقدم

گزارش نویس: محمد شاکری موحد

شروع برنامه: صبح جمعه، 14 خرداد ماه 89

پایان برنامه: شنبه شب 15 خرداد ماه

منطقه اجرا: استان قزوین، منطقه طالقان، روستای حسنجون

وسیله نقلیه: مینی باس

هزینه برنامه: 000/130 هزار ریال

نحوه دسترسی: با ماشین (همه جور ماشین)، اتوبان کرج – قزوین، طالقان، روستای حسنجون.

 

معرفی منطقه:

طالقان منطقه ييلاقي در ميان كوه هاي برفگير البرز، از   غرب كندوان، تا 40 كيلومتري شرق قزوين گسترده شده است. يکی از بخشهای شهرستان   ساوجبلاغ از توابع استان تهران می باشد که در 130 كيلومتري شمال غرب تهران واقع شده   از شمال به سلسله جبال البرز و رامسر و تنکابن و الموت، از شرق به شهرستان کرج، از   جنوب به هشتگرد و ساوجبلاغ از غرب و جنوب غربی به قزوين محدود می گردد.

طالقان در   دره بزرگي در ميان كوههاي البرز قرار دارد. طالقان منطقه اي متشكل از حدود 80   روستاي كوهستاني است كه طول جغرافيايي آن از شمال شرق به جنوب غرب حدود 80 كيلومتر   و عرض جغرافيايي آن حدود 15 كيلومتر است و حدود 1300 كيلومتر مساحت دارد. طول شرقي   آن 50 دقيقه و عرض شمالي آن 36 درجه و 12 دقيقه است. زبان مردم طالقان فارسي و   لهجه تاتي است.

مهمترين رودخانه طالقان، طالقان رود مي باشد كه از حاشيه جنوبي   شهر مي گذرد و به شاهرود مي ريزد. فاصله روستا تا شهرك 7 كيلومتر و ارتفاع آن از   سطح دريا 1840 متر مي باشد. ناحيه طالقان در دامنه جنوبي ارتفاعات البرز و رشته كوه   ديگري از البرز كه با فاصله متوسط 6 كيلومتر از آن به موازاتش از شرق به غرب امتداد   دارد واقع شده است. در ناحيه شمال قلل و گردنه هايي طالقان را از مازندران و قزوين   جدا مي كند. ارتفاعات جنوبي طالقان اين منطقه را از دشت جدا نموده است.

در حد   فاصل ميان دو رشته كوه، رودخانه شاهرود از شرق به غرب جريان دارد. دره شاهرود،   رود طالقان و رود آبهاي دامنه البرز را به سفيد رود مي رسانند. دره و رودخانه   شاهرود كوههاي ميان دره چالوس و سفيد رود را از شرق به غرب شكافته و آن را به دو   قسمت شمالي و جنوبي تقسيم كرده اند. رودخانه شاهرود اصلي ترين عامل مايه حيات   زندگي و اجتماع را در طالقان رقم زده است.

يكي از مهمترين عوامل جذاب منطقه طالقان   شرايط آب وهوايي و فضاي سبز باغات و رودخانه و چشمه هاي جاري است. طالقان رود در 11   كيلومتري غرب روستاي شهرك به رودخانه هاي اندج و الموت ملحق شده ورودخانه شاهرود را   تشكيل مي دهند. شاهرود رگ حياتي اين منطقه از كوهپايه هاي شرقي آغاز و با طولي   نزديك به 105 كيلومتر به غرب مي رود. اين شريان آبي بيش از 15 رودخانه كوچك و بزرگ   منطقه را كه از چشمه سارها و برف آبها سرچشمه مي گيرند و همراه خود تا سفيد رود مي   برد تا با آبهاي قزل اوزن آميخته و راهي دريا شود.

دره طالقان نيز به سان خط الرأس هايش زيبا و محسور كننده است. دشتهاي   پهناور و آباديهاي سرسبز و زيبا كه در پس دره ها از اسفاران تا پراچان را پوشانده   اند جلوه و شكوهي خاصي دارند. طالقان دره اي تاريخي و مذهبي است روستاهاي زيباي   طالقان در دامنه هاي جنوبي و شمالي در ارتفاع 1400 تا 2600 متري از سطح دريا در   امتداد رودخانه و كنار چشمه سارها پراكنده شده اند.

طالقان دره ايست كه از «گردنه   عسلك (در شرق) تا گردنه انگه (درغرب )» تقريباً 42 كيلومتر بوده و حداكثر عرض   طالقان از «گردنه دوزخ دره واقع در جنوب تا گردنه مالخالي واقع در شمال» طالقان   حدود 20 كيلومتر مي باشد. شهر طالقان از به هم پيوستن چهار منطقه به نام هاي شهرك، گلينك، كولج و پرده سر تشكيل شده است كه شهرك به عنوان هسته اصلي آن است و شهر   طالقان، گاه شهرك هم ناميده مي شود.

 

قله شاه البرز از فراز دریاچه سد طالقان

 

براي رسيدن به طالقان از جاده اتوبان كرج و   وارد شدن به جاده سمت راست آن از شهرهاي كرج، هشتگرد، آبيك گذشته و 4 كيلومتر بعد   از آبيك، به جاده انحرافي و اختصاصي طالقان مي رسيد پس از رد شدن از زياران و طي   مسافت 28 كيلومتر از كناره اتوبان برفراز گردنه ابراهيم آباد، به طرف شمال حركت   مي بايست نمود تا وارد دره طالقان شده و به شهرك طالقان مي رسيم. پس از رسيدن به   پست نيروي انتظامي مستقر در مسير لار و جاده آسفالته فرعي شده و به سوي غرب كم كم ارتفاع را كم كرده و با عبور از آباديهاي سنگ بن و كمپ سر به كماكان و سپس به كناره نيلگون درياچه سد طالقان مي رسيم. و به سمت روستاي حسنجون كه در 5 كيلومتري شهرك مركز طالقان واقع شده است حركت مي نمائيم زيرا مسير صعود به شاه البرز از اين روستا و عبور از باغ ها و در امتداد رودخانه امكان پذير است.

 

دریاچه سد طالقان

 

روستاي حسنجون روستايي ييلاقي با باغات ميوه است كه از اين مكان شاه البرز به خوبي با گردني برافراشته به سمت چپ و در جهت شمالي پيداست كه جريان رودخانه از كنار آن مي گذرد. دره حسنجون به سمت شمال گسترده شده و دره اي خوش آب و هوا است وداراي ارتفاع حدود 1935 متر از سطح دريا مي باشد. روستاي سيد آباد حسنجون از روستاهاي آباد و پر رونق طالقان است. در فاصله 150 متري ضلع شمال غرب امامزاده قاضي مي رسد كه داراي قدمت حدود قرن پنجم مي باشد كه در اثر كاهش آب به مرور تخليه و به محل جديد يعني كنار روستاي حسنجون منتقل شده است.

 

وضعیت جوی:

ميزان بارندگي نسبتاً زياد اين منطقه كوهستاني و چشمه ساران فراوان و رودخانه هاي فصلي و دائمي آن ، منشأ وجود و پيدايش آبشارهاي زيادي است و اين از ديگر جلوه ها و زيبايي هاي طبيعي طالقان به شمار مي رود. آبشارهاي متعدد فصلي و دائمي در انحناء و سينه كوه ها و دامنه ارتفاعات، چشم ها را مي نوازد از جمله آبشار سفيد آب در جوار مزرعه و كوهي به همين نام كه در غرب قله شاه البرز وجود دارد.

روستاي حسنجون در ارتفاعات و دامنه جبال البرز است زمستانهاي سرد و در ساير فصول هواي مطبوع و خنكي داشته است. وجود كوههاي بلند جبال البرز داراي يخچالهاي دائمي كه باعث جريان آبشار وچشمه هاي متعدد دائمي مي باشد. ميانگين درجه حرارت ساليانه در منطقه حدود 5/9 + ، متوسط حداكثر 5/27+ ، و متوسط حداقل 3/11- درجه سانتي گراد و ميانگين بارندگي ساليانه حدود 500 ميليمتر است. باراني ترين ماه سال فروردين و خشك ترين ماه تير مي باشد. ميزان بارش با شرايط توپوگرافيكي متغير است به نحوي كه مناطق كوهستاني نسبت به پايكوه ها و اراضي واقع در دشت از بارش بيشتري برخوردارند.

دو جريان عمده باد سرد و گرم در منطقه وجود دارد كه آن را «باد راز» و «باد مه» مي نامند. جريان باد سرد «مه» كه از شمال و شمال غربي جريان مي يابد تحت تأثير سيستم هاي پرفشار عمل مي كند و به افزايش سردي و رطوبت مي انجامد و جريان باد گرم «شره» كه از جهت جنوب شرقي به شمال غربي مي وزد موجب افزايش دما و تبخير و كاهش چشمگير رطوبت مي شود.

 

آب هاي سطحي منطقه در 2 حوزه آبريز جاري است:

1- حوزه شمالي كه از 15 ردخانه كوچك و بزرگ منطقه را كه چشمه سارها و برف آبها سرچشمه مي گيرند و در طي مسير به رودخانه هاي طالقان رود و الموت رود كه در منطقه شيركوه به هم مي پيوندند و رود پر آب شاهرود را به وجود مي آورند. شاهرود در شهر لوشان از استان خارج شده و به سپيد رود مي ريزد تا با آبهاي قزل اوزن آميخته و راهي دريا شود.

2- حوزه آبريز جنوبي كه رودخانه هاي حاجي عرب، ابهر رود را شامل مي گردد و بيش از چهل رود فصلي دامنه هاي جنوبي البرز از جمله ارنزك و ديزج در آن جاري است.

 

پوشش گياهي:

قرار گرفتن در سلسله جبال البرز و وجود خاك حاصلخيز و ميزان رطوبت بالا و وجود چشمه سارهاي متعدد باعث سرسبزي منطقه شده كه باغات ميوه شامل ( گردو – سيب – گيلاس - گلابي – زيتون - زالزالك – زرشك كوهي - بادام كوهي و.... ) درختان چنار - بيد و همچنين وجود گياهان علفي و داروئي و زينتي از جمله: ريواس – تره كوهي – شنگ – كاسني – صعلب - آويشنجو شير - بومادران – برنجاسف و گون و گلهاي شقايق و... وجود دارد كه همچون نگيني ارتفاعات را سبز پوش كرده است و به مثال چادري سبز همراه با گلهاي زرد – آبي – بنفش و سفيد كه بر پهنه اين منطقه افراشته شده خودنمايي مي كرد چشم همه را نظاره گر اين طبيعت مي نمود.

 

 

پوشش جانوری:

 از پستانداران و پرندگان وحشي كه در جبال شاه البرز زيست مي كند مي توان خرگوش، كفتار، گراز، شغال، گرگ، خرس و پرندگاني نظير عقاب، دم جنبانك، زاغچه، قوش و كبك دري و.... را نام برد.

 

فصل­هاي صعود:

تمام فصول. به دليل مسير طولانی دره، در زمستان برف کوبی سنگين دارد.

 

مسيرهاي صعود:

1- طالقان – روستاي حسنجون و در امتداد رودخانه صعود از يال جنوبي مسير سبك است.

2- جاده الموت – معلم كلايهگرمارود – صعود از دهليز شمالي كه به دليل سختي مسير و دشواري صعود كه به موجب وجود يخچالهاي عظيمي در آن منطقه مي باشد و نياز به تجهيزات فني است.

 

امکانات رفاهي مثل: غذا ( ميتوان خريد يا بايد برد)- آب-شب ماني(هتل، چادر، خانه)

بزرگترین مراکز خرید در شهرک طالقان موجود است. چشمه دوآب و آب حاصل از آب شدن برفها که در تمام منطقه به وفور ديده می شود. دو دشتی که قبل از خط الراس و به فاصله نيم ساعتی از هم هستند.

مسیر فاقد پناهگاه و جانپناه می باشد. منطقه دارای امنیت کامل ولی فاقد امکانات امدادی بوده و تا قسمتهایی از مسیر، به صورت خانوادگی نیز قابلیت صعود را دارد، تا مقداری بعد از روستا سیم کارت های همراه اول دارای آنتن دهی می باشند.

 

توضیح برنامه:

روز اول:

5 صبح روز جمعه به اتفاق 16 نفر از همراهان با یک می نی باس به سمت کرج حرکت کردیم.

پس از گذشتن از کرج و هشتگرد به دوراهي ای رسيديم كه يكي مسير آبيك و ديگري به سمت طالقان بود. مسير طالقان را در پيش گرفته و از گردنه طالقان كه ارتفاع آن 2370 متر از سطح دريا بود عبور كرديم. در کنار دریاچه زیبای سد طالقان حدود نیم ساعت جهت صرف صبحانه توقف داشتیم و سپس به دوراهي ای رسيديم که مسیر سمت راست را انتخاب نمودیم. مسير را ادامه داده تا به منطقه گلينك در 2 كيلومتري شهرك طالقان و 17 کیلومتری بعد از گردنه طالقان، رسيديم، سپس وارد شهر طالقان شده و بعد از گذشتن از ميدان معلم به سمت بلوار شهيد مطهري حركت نمودیم، مسير ما روستاي حسنجون است، به سه راهي ای بر مي خوريم و مسير چپ را در پيش مي گيريم و پس از حدود 20 دقيقه به روستاي حسنجون در 21 كيلومتري گردنه مي رسيم. در روستا پلي بر روي رودخانه بنا شده كه بعد از عبور از آن به سمت پاركينگ روستا مي رويم و در ساعت 11:30 دقیقه، آنجا توقف می کنیم.

پس از تقسیم بار گروهی و آماده شدن دوستان، در ساعت 12 ظهر شروع به پیمایش مسیر کردیم.

مسير حركت از بالاي روستا و از كنارگورستان روستا مي باشد حركت ما از مسير پاكوپ و در کنار مسير رودخانه شاهرود به پيش مي رفت.

حرکت ما به سمت شمال غرب می باشد که پس از مدتی به پل چوبی رسيديم که روی رودخانه احداث شده بود و از روی پل گذشتيم. بعد از رد شدن از پل دو پاکوب که کاملا" قرينه هم بودند جدا می شد. پاکوب دست چپی به سمت شمال غرب که گرايش هم 320 بود و پاکوب دست راستی به سمت جنوب شرق جدا می شد. هر دو پاکوب ما را به روی يال می رساند ولی دست چپی به چمنزار زيبايی منتهی می شود که دارای چشمه ای گوارا و باغهایی جهت استراحت می باشد. ما آن را انتخاب نموديم و در ساعت 14 آنجا بودیم.

پس از  آن به مدت یک ساعت در کنار رودخانه ادامه مسیر می دهیم تا به چشمه دو آب می رسیم. اینجا مناسبت ترین جا برای برداشت آب و استراحت تا چند ساعت آینده است که ما نیز به مدت 30 دقیقه جهت نهار و نماز اینجا توقف کردیم.

 

مسیر صعود از روستا تا یال بالای چشمه میان آب

 

بعد از خوردن ناهار ساعت 15:30 به سمت تپه ای که روبرويمان است و گرايش 15 می باشد از پاکوبی که از سمت چپ آن جدا می شود می رويم.

پس از مدتی به تابلويي در روی يال مي رسيم كه دو جهت شمال شرقي و شمال غربي را مشخص كرده است. سمت چپي به نام چال يورت و سمت راستي به نام عباس يورت معروف است. سمت راستی را انتخاب می کنيم. از اينجا به بعد تراورس به سمت شرق شروع می شود. و ما بعد از طی مسافتی نسبتا طولانی و با استراحت هایی در بین راه برای برداشتن آب، به دشتی می رسیم که برای شبمانی مناسب می باشد، ولی کمپ اصلی در فاصله ای تقریبا 45 دقیقه ای و در محلی به نام میان آب (میان او) قرار دارد که دارای رودخانه و چشمه آب آشامیدنی می باشد و ما در ساعت 19:00 به آنجا رسیدیم.

 

مسیر صعود از کمپ به سمت قله

 

بعد از برقراری کمپ و صرف شام و صحبت های نهایی برای صعود، در ساعت 21:00 خوابیدیم.

 

روز دوم:

صبح زود (ساعت 5) بیدار باش و شروع صعود بود. پس از طی حدود ربع ساعت، چند تن از دوستان دچار تهوع و... شدند که از همانجا بازگشتند، مسیر از روی یالی که در وسط دشت قرار دارد میگذرد که پس از گذر از آن کمی به سمت چپ باید متمایل شویم تا روی گردنه ای که ما را به قله می رساند قرار گیریم.

در انتهای یال منتهی به کمپ جهت صبحانه توقف می کنیم. و در آنجا متوجه میشیم که به علت مشکل دار بودن غذایی که یکی از دوستان همراه آورده بوده و صرف همه تیم از آن، کل تیم دچار مشکل ... و استفراغ شده است. در آنجا مسوول کمک های اولیه با تهیه مایع آو آر آس و تجویز قرص، اقدام به درمان نفرات نمود، با این حال برخی از نفرات که حالشان نسبت به بقیه وخیم تر بود، راه بازگشت را در پیش گرفته یا همان جا ماندند تا بقیه برگردند.

 

مسیر صعود به قله

 

پس رسیدن به گردنه، بقیه مسیر تا قله به وسیله سنگچین ها کاملا مشخص است. در ساعت 10:30 به قله میرسیم که مسير طي شده از پاركينگ 2/34 کیلومتر و از گوسفند سرا 3/6 كيلومتر می باشد.

 

 

در زير ديواره قله در سمت پرتگاه شمالي دره اي عميق به عمق بيش از 300 متر زيبا با شيب تند و يخچال دائمي شاه البرز خودنمايي مي كرد و در سمت شمال دره سه هزار و شمال غربي كوههاي تخت سليمان، علم كوه و خرسان و در سمت شمال شرقي قله سات و در غرب قله سفيد آب و در جنوب نيز دره هاي مشرف به طالقان و درياچه سد طالقان نماي زيبايي دارد.

 

نمایی از یخچال شمالی قله

 

پس از صرف تنقلات و گرفتن عکسهای یادگاری شروع به فرود می نمائیم و در ساعت 12:45 به کمپ بازمیگردیم.

در کمپ یک ساعت و ربع، جهت اقامه نماز، صرف نهار و جمع آوری کمپ می مانیم و در ساعت 14 به فرود ادامه می دهیم.

مسیر فرود همان مسیر صعود می باشد و دارای نکته خاصی نبود. در ساعت 19 به روستا رسیدیم و پس از تعویض لباس و کمی استراحت به سمت قم راهی شدیم و برنامه در ساعت 30 دقیقه نیمه شب در قم به پایان رسید.

 

نفرات شرکت کننده:

محمد شاکری، ابراهیم مقدم، مجید باقری، شاهرخ کرمی، حسین محمدی، حسین جلالی، مصطفی مثنوی، علیرضا ستوده، محسن اصلانی، رؤیا اجاقلو، شیرین احمدیان، زهرا میرزائی رضوان، عبدالله طالبی، مصطفی حیدری، حسین قربانی و...

نقشه جی پی اس مسیر در اینجا و تصاویر برنامه در اینجا قابل دسترسی می باشد.