آزاد کوه چاپ
معرفی مناطق گردشگری - کوهستان ها
سه شنبه, 27 مهر 1389 ساعت 15:57

گردآوری و تدوین: محمد شاکری موحد

 

قله آزادکوه در بخش شمال غرب رشته کوه البرز مرکزی و در شمال روستاهای کوهستانی کلاک و نسن از توابع شهرستان بلده واقع شده است.

قله آزادکوه به ارتفاع 4375 متر دومین قله بلند البرز مرکزی است که فقط از طریق یال جنوبی به گردنه جنوبی آن و از طریق کوههای کم ارتفاع چله کوه و چورن به قله یخچال و دیگر قلل البرز مرکزی متصل می شود و در سایر جبهه ها مستقل و آزاد است. قله از جبهه غربی تا کنار رودخانه دره نسن، سراسر دیواره می باشد. جبهه شمالی آزادکوه نیز گستره ای دیواره ای داشته که از غرب به دیواره اصلی قله و در شرق که تا تنگه کلاک امتداد دارد متصل است. یال جنوبی تنها یال خاکی و مسیر نرمال صعود آزادکوه می باشد.

چون قله آزادکوه تنها از یک جهت آن هم رخ جنوبی توسط گردنه چله کوه و چورن به قلل دیگر البرز مرکزی متصل است، نام آزادکوه را به خود گرفته است و وجه تسمیه نام آن به این دلیل می باشد.

 از ديگر نامهای آزاد کوه به شاهزاده گردن‏کج مي‏توان اشاره کرد علت آن کج بودن اين کوه به سمت شمال مي‏باشد. و بلند ترين کوه در اين منطقه مي‏باشد.

منطقه آزاد کوه يکي از سرچشمه‏های اصلي رودخانه هراز است که پس از گذر از مسافتي طولاني از سمت غرب به شرق در منطقه‏ای بنام دوآب بلده يا دو رود به شاخه ديگر هراز مي‏پيوندد و پس از گذشتن از آمل به دريای خزر مي‏ريزد.


آب و هوا :

قله آزاد کوه همچون سایر قلل البرز مرکزی تابع آب و هوای این ناحیه کوهستانی می باشد باد غالب روی آن از جناح غربی می وزد، در پائیز و زمستان فوق العاده سردسیر همراه با ریزش برف سنگین که تا اواخر اردیبشهت ماه در منطقه باقی می ماند. بهار آزاد کوه از خرداد شروع تا اواخر مردادماه بطول می انجامد و آب آشامیدنی در اغلب دامنه های مسیر صعود به وفور یافت می شود. منطقه جنوبی این ناحیه حفاظت شده و تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست است.

 

مسیر شناسی(مسیرهای صعود):

مسیر روستای کلاک:

این مسیر در جهت شمال به جنوب و در مجاورت رودخانه امتداد می یابد که بعد از مسافتی از کوچه باغ ها دره به دو شاخه تقسیم می شود (دو راهی گوسفندسرای اصلی دره کلاک) که مسیر صعود در امتداد جنوبی (با زاویه به غرب) و رو به تنگه کلاک ادامه می یابد بعد از عبور از تنگه کلاک و دور زدن گرده شرقی مسیر پاکوب در جهت غربی در یک تراورس روی تپه های چله کوه رو به گردنه جنوبی آزادکوه امتداد دارد. بعد از رسیدن به گردنه جنوبی یال اصلی جنوبی با پاکوب های مشخص به قله می رسد.

 

 

مسیر دره روستای نسن:

مسیر صعود در حاشیه رودخانه و رو به جنوب تا کناره دیواره بلند غربی آزادکوه امتداد می یابد در این نقطه بعد از عبور از حاشیه دیوار غربی دره به دوشاخه اصلی تقسیم می شود که امتداد جنوبی آن به گردنه سوتک و امتداد شرقی آن به گردنه جنوبی آزادکوه (خاک سرخ) می رسد مسیر دره شرقی مسیر صعود بوده که بعد از رسیدن به گردنه جنوبی از طریق پاکوب های یال جنوبی به قله می رسد.

 

مسیر دره وارنگه رود و گردنه سوتک:

این مسیر طولانی از روستای وارنگه رود در حاشیه جاده گچسر به دیزین آغاز می شود. مسیر صعود در دره وارنگه رود در کنار رودخانه اصلی در جهت شرق امتداد دارد که ادامه مسیر بعد از رسیدن به دوراهی دره سوتک (برای رسیدن به دوراهی سوتک (سومین دره منشعب شده رو به شمال در دره اصلی وارنگه رود) باید از امتداد جنوبی کوه های سرخاب و خرسنگ عبورکنیم) در جهت شمال از دره وارنگه رود جدا شده به سمت دشت سوتک و از طریق آن به گردنه شمالی آن می رسد. از روی گردنه سوتک رخ نمای جنوبی و دیوار غربی آزادکوه به وضوح دیده می شود.

 

نمای قله آزادکوه از روی گردنه سوتک

 

از روی گردنه دره شمالی را فرود آمده تا به نزدیک دیواره غربی آزادکوه می رسیم. در این ناحیه دره به دو راه تقسیم می شود که امتداد فرود شمالی دره در کنار رودخانه به روستای نسن و امتداد شرقی در مجاورت دیواره آزادکوه به گردنه جنوبی قله آزادکوه (خاک سرخ) می رسد مسیر دره شرقی  مسیر صعود بوده که بعد از رسیدن به گردنه و از طریق یال جنوبی به قله می رسد.

 

مسیر صعود گرده شرقی:

مسیر دره کلاک را ادامه داده و در ابتدای ورودی تنگ کلاک بالا می رویم قبل از ورودی تنگه یال کوتاهی رو به غرب و در سایه گرده به محل مناسبی برای ورود به گردنه وجود دارد. (تیغه شرقی در قسمت تنگ کلاک به خاطر داشتن ساختار دیواره ای امکان صعود آزاد را دشوار می کند) بعد از دور زدن صخره های تنگ کلاک از طریق یال ذکرشده و رسیدن به روی تیغه مسیر را درامتداد غرب رو به قله ادامه می دهیم. در تمام طول مسیر از روی لبه اصلی گرده قابل عبور است. در صورت لزوم در بخش هایی از مسیر تیغه در رخ جنوبی  امکان تراورس های کوتاه وجود دارد.

 

مشخصات مهم مسیرهای صعود نرمال:

  Ÿ   مسیر دره کلاک با توجه به طول مسیر امکان صعود یک روزه از روستای کلاک را دارا است.

  Ÿ   در فواصل دره کلاک تا تنگ کلاک می توان از رودخانه و چشمه های مجاور رودخانه برای برداشت آب استفاده کرد بعد از تنگ کلاک جز یک چشمه کوچک فصلی در کنار مسیر صعود چشمه آب وجود ندارد.

  Ÿ   مکان های مناسب شب مانی در مسیر صعود کلاک:

الف: در حاشیه باغ ها و زمین های زراعی روستا بعد از دوراهی دره کلاک و رسیدن به نزدیکی های تنها گوسفندسرای دره.

ب: بعد از تنگ کلاک و رسیدن به چمن زار بالای تنگه.

  Ÿ   مسیر دره روستای نسن برای صعود یک و نیم روزه از روستای نسن مناسب است.

  Ÿ   بهترین محل شب مانی این مسیر در دشت کوچک دوراهی گردنه سوتک و گردنه چله کوه درپای دیواره غربی و در کنار رودخانه است. (این محل آخرین نقطه برداشت آب در این مسیر است.)

 

نمای پاناروما از دشت کمانکوه (دوراهی گردنه سوتک و چله کوه)

 

  Ÿ   گردنه جنوبی آزادکوه (چله کوه یا خاک سرخ) به علت وزش دایم بادهای غربی و نبود آب جای مناسبی برای شب مانی نیست.

  Ÿ   مسیر وارنگه رود را به علت طولانی بودن بهتر است بعد از صعود قله از دره کلاک برای فرود و بازگشت استفاده شود که در غیر این صورت مسیر مناسب برای صعود دو روز کامل از روستای وارنگه رود است.

  Ÿ   بهترین شب مانی مسیر وارنگه رود همان مکان شب مانی مسیر دره نسن است. (دشت سوتک نیز در صورت طراحی سه روزه برنامه صعود و بازگشت به وارنگه رود مکان مناسبی برای کمپ اصلی است).

 

مسیرهای صعود درزمستان

مسیر دره نسن به علت ساختار سطحی دره و احتمال ریزش بهمن در تمام طول دره از جناح های غربی و شرقی دره فاقد شرایط لازم برای عبور در برف زمستانی است. همچنین امکان ورود به دره وارنگه رود و دشت سوتک به علت حجم زیاد برف در زمستان وجود ندارد.

مسیر دره کلاک در شرایط جوی که مناسب ریزش بهمن نباشد (ثبات هوا و عدم ریزش برف جدید روی لایه های سفت برف گذشته و نبود بادهای شدید در منطقه در ماههای کم برف زمستان امکان صعود با خطرپذیری را دارا است.)

مسیر گرده شرقی آزادکوه به عنوان یک مسیر فنی و ترکیبی در زمستان شرایط صعود بدون خطر بهمن را دارد با این توجه که برای رسیدن به روی گرده به جای پیمایش دره کلاک تا تنگ کلاک و استفاده از یال غربی کنار تنگه باید قبل از دوراهی دره کلاک (مسافتی بعد از باغ ها) از طریق یال بلندی رو به غرب ابتدا به حاشیه کوه کلاک (کوه صخره ای در سایه دیواره شمالی آزادکوه) و سپس توسط یال های کوتاه زیر دیواره شمالی به محل مناسبی برای ورود به گرده رسید. قابل ذکر است که بهترین محل برای استقرار روی تیغه همان دهلیز ورودی مسیر تابستان و بالای صخره های تنگ کلاک است.

 

مشخصات مهم مسیرهای صعود در زمستان

در صورت صعود از مسیر دره کلاک:

  Ÿ   مسیر صعود در نزدیکی تنگ کلاک در ارتفاعی بالاتر از مسیر تابستانی نسبت به عمق دره قرار دارد.

  Ÿ   بعد از عبور از تنگ کلاک به جای استفاده از مسیر تراورس تابستانی باید تا ارتفاعی نزدیک به روی یال و تپه های امتداد شرقی گردنه جنوبی بالا آمده سپس در جهت غرب رو به گردنه صعود کنیم.

  Ÿ   بر روی گردنه و یال جنوبی آزادکوه باد و توفان های شدید زمستانی در زمان زیادی از شب و روز مستولی است.

  Ÿ مناسب ترین محل کمپ زمستانی مسیر کلاک گوسفندسرای بعد از دوراهی دره است.

 

در صورت صعود از گرده شرقی:

Ÿ بعد از عبور از کوچه باغهای دره کلاک از طریق یال هایی که در امتداد غرب و جنوب غرب از دره جدا می شود به سمت قله صخره ای کلاک در ضلع شمالی گرده صعود می کنیم.

Ÿ دالانی که بر ساخته کوه کلاک و دیواره شمالی آزادکوه و درامتداد غرب به شرق است همراه وزش دایمی بادهای غربی و شامل بوران های شدید برگرفته از یخچال شمالی آزاد کوه است.

Ÿ یخچال شمالی به علت وزش باد دایمی و سایه همیشگی دیواره بر روی آن سطحی یخ زده داشته و صعود و فرود آزاد و بدون استفاده از کرامپون بر روی آن را دشوار می نماید.