برزک چاپ
معرفی مناطق گردشگری - سایر (چشمه ها، آبشار ها و...)
یکشنبه, 04 اردیبهشت 1390 ساعت 16:19

در جنوب غربی کاشان و در دامنه کوه های سر به فلک کشیده ی کرکس دره ی بزرگ و پهناوری وجود دارد به نام برزک. توسعه طولی شهر در مسیر دره ای سرسبز، وجود چشمه سارهای متعدد با آب قابل توجه که باعث گسترش باغهای میوه در طول دره شده است، آن را به باغ شهری زیبا تبدیل کرده که با برخورداری از فاکتورهای متعدد جذب توریست، برزک را به یکی از بزرگترین و مهمترین قطب گردشگری کاشان تبدیل کرده است.

 سابقه برزک به 5000 سال قبل بر می گردد. از آثار تاریخی و دیدنی این شهر می توان به زیارتگاه امامزاده سراج الدین بن موسی بن جعفر، حمام دوره ی صفویه، آب انبار قاجاریه، آسیاب آبی قدیمی، تپه تاریخی قلعه، آبشار و رودخانه و جاده تفریحی توریستی سعدآباد، چشمه احمد آباد و موزه مردم شناسي برزك و... اشاره کرد.

بخش برزك که در طول جفرافيائي ْ٥١ َ١٣ ٥١ و عرض جغرافيائي ْ٢٩ َ٤٧ ٢٣ مي باشد، باستناد مدارك موجود يكي از بزرگترين مناطق مهم روستائي شهرستان كاشان است و شامل ٩ روستا مي باشد:

 

 

از سمت شمال به سده - ويدوج – ويدجا - ازوار

از سمت غرب به روستاهاي وركان – آرنجن – پنداس – تجره - آزران

از سمت شرق به ساديان – مرق – نابر

برزك كه روستائي سرسبز است در دره اي در دامنه كوههاي كركس در قسمت جنوب غربي و در فاصله حدوداً ٥٠ كيلومتري شهرستان كاشان قرار دارد.

وجود سازه های آهکی در اطراف و به ویژه در بخش جنوبی منجر به تقویت آبهای زیرزمینی منطقه گردیده است. ارتفاع آن از سطح دریا 1600 تا 3588 متر می رسد. ٤ كوه، برزك را چون نگين زمردين در برگرفته است.

از جنوب كوه كمر ’بمبَر’ل، از غرب كوه شيد، از شرق كوه كارَگ و از شمال كوه كمر آله

دره برزك از سمت شمال غربي به سمت جنوب شرقي ادامه دارد و در انتها به دو دره اصلي بنامهاي گلو آب و بيداك منتهي مي شود.

 

 

برزك مركزي خود هفت محله مي باشد كه از به هم پيوستن آنها برزك كنوني پديد مي آيد:

١- محله سرگاور‏ ٢- محله درب مسجد جامع ٣- محله درب زيارت ٤- محله مصلي ٥- محله سردل ٦- محله كارگاه 7- محله باغستان.

بارندگي در سطح روستا تا ارتفاعات (٣٨٠٠ متر از سطح دريا) از ٢٥٠ ميلي متر تا ٤٠٠ ميلي متر در سال متغيير است.

نزولات جوي كه بشتر برف است عامل اصلي تغذيه چشمه ساران زيباي منطقه است.

برزك با داشتن كاريزها و چشمه هاي خود جوش در كنار رودخانه اي قديمي كه در ميان روستا و كشتزار ها روان است و در دره اي سر سبز و خوش آب و هوا، چشم اندازي بس زيبا و دلنشين دارد

برزك به علت قرار گرفتن در چنين موقعيتي در تابستانها داراي آب و هوائي معتدل و در زمستانها داراي آب و هوائي سرد و پر سوز مي باشد.

سرسبزي و شادابي برزك از بركت كاريزها و چشمه ساران است كه از كوههاي اطراف سرچشمه گرفته است.

صداي شرشر ريزش آبشار گون هميشگي اين آبها، روستا را در ذهنها چون نمادي از باغ فردوس مي نماياند، برزك داراي ١١چشمه، ٤ حلقه قنات و سه حلقه چاه مي باشد كه اسامي آنها به شرح ذيل مي باشد:

١- چشمه شهيدجه ٢- چشمه مزرعه پريون ٣- چشمه چنار ٤- چشمه سعد آباد ٥- چشمه بم بزمچه ٦- چشمه چنداقر ٧- چشمه احمدآباد ٨- چشمه هنداقر ٩- چشمه وسريان ١٠- چشمه كهروس ١١- چشمه قاسوره.

١- قنات زاغر ٢- قنات لالالون ٣- قنات علياء ٤- قنات پريون

در مورد تقسيم بندي اراضي مي توان اينگونه توضيح داد كه اين منطقه واحد تقسيم بندي جريب است و هر جريب تقريباً ٥٤٠ متر مي باشد كه هر جريب به ١٠ قفيس قابل تقسيم مي باشد و هر هكتار ٨ جريب مي باشد

 

 

كوهها

نام تعدادي از كوههاي اطراف برزك به همراه مشخصه آنها به شرح ذيل مي باشد:

 

١- اسبه كشه : (ASBEH KOSHEH  )

اين كوه با ارتفاع ٢٤٥٠ متر در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٢٩ كيلومتري جنوب غربي مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه جنوب شرقي – شمال غربي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول َ١٥ ٥١ و عرض َ٤٧ ٢٣ مي باشد.

 

٢- اشك : (ASHK  )

اين كوه با ارتفاع ٢٥٥٢ متر در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٣٥ كيلومتري جنوب غربي مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه جنوب غربي شمال شرقي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول َ١٢ ٥١ و عرض َ٤٧ ٣٣ مي باشد.

 

٣- چال: (CHAL  )

اين كوه با ارتفاع ٣٢٢٥متر در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٣٦ كيلومتري جنوب مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه جنوب شرقي – شمال غربي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول  َ١٤ ٥١ و عرض ْ٣٠ َ٤١ ٣٣ مي باشد.

 

٤- چاله سفيد: (CHALEH SEFID  )

اين كوه با ارتفاع ٣٠٤٧ متر در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٣٣ كيلومتري جنوب مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه جنوب شرقي – شمال غربي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول ْ٣٠ َ١٦ ٥١ و عرض ْ٣٠ َ٤٣ ٣٣ مي باشد.

 

٥- كرگز: (KARGAZ  )

اين كوه با ارتفاع ٣٦١٧ متر در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٣٦ كيلومتري جنوب غربي مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه شمال غربي – جنوب شرقي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول  َ١٩ ٥١ و عرض َ٤١ ٣٣ مي باشد.

 

٦- كمر بالاب: (KAMAR BALAAB  )

اين كوه با ارتفاع ٢٥٩٧متر در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٤٠ كيلومتري جنوب غربي مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه جنوب شرقي – شمال غربي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول  َ٠٩ ٥١ و عرض ْ٣٠ َ٤٤ ٣٣ مي باشد.

 

٧- كمر پايين آب : (KAMARPAINAB  )

اين كوه با ارتفاع ٢٥٢٤ متر و در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٤٥ كيلومتري جنوب غربي مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه جنوب شرقي – شمال غربي بوده و مختصات جغرافيائي آن به طول  ْ٣٠ َ٠٧ ٥١ و عرض َ٤٥ ٣٣ مي باشد.

 

٨- كمر تير: (KAMAR TIR  )

اين كوه با ارتفاع ٢٤١٥ متر در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٤٧ كيلومتري جنوب غربي مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه جنوب شرقي – شمال غربي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول ٠٤ ٥١ و عرض َ٤١ ٣٣ مي باشد.

 

٩- كمر چاله سفيد: (KAMAR CHAL-E SEFID  )

اين كوه با ارتفاع ٢١٥٠ مترو در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٣٤ كيلومتري جنوب غربي مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه شرقي – غربي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول  ْ٣٠ َ٠٨ ٥١ و عرض َ٤٧ ٣٣ مي باشد.

 

١٠- گهروز: (GAHRUZ  )

اين كوه با ارتفاع  ٣١٠٥متر و در محدوده شهرستان كاشان، بخش نياسر، برزك و در ٣٦ كيلومتري جنوب غربي مركز شهرستان كاشان واقع شده است. جهت كوه جنوب شرقي – شمال غربي بوده و مختصات جغرافيائي قله آن به طول َ١٣ ٥١ و عرض َ٤٤ ٣٣ مي باشد.

 

فرهنگي

اين منطقه از سالهاي بسيار دور تا كنون از وجود عالمان فقه اهل بيت(ع) بهره ها برده اند. به همين جهت سطح فرهنگ ديني و عمومي مردم مطلوب مي باشد. مضجع شريف امامزاده حضرت سراج الدين موسي بن جعفر(ع) در برزك، مقبره عالم و عارف و شاعر مشهور كاشان ملا بابا افضل الدين مرقي در مرق و ساير قبور امامزادگان عظيم الشان در روستاهاي ازوار و ويدجا، خانه هاي قديمي در وركان و... از مكانهائي هستند كه از فرهنگ و تاريخ مردم خبر مي دهند.

فيض علماء بزرگواري همچون حضرت آيت ا... نجفي (شاگرد حضرت آيت ا... ميرزاي شيرازي صاحب فتواي تحريم تنباكو) حضرت آيت ا...سيد رضا و سيد احمد موسوي، مرحوم ابوتراب و آقاي واعظ و دهها عالم ديگر باعث شده است تا مردم بسوي طلب علم روي آورند اكنون حضور صدها فارغ التحصيل و دانشجو در رشته هاي مختلف دانشگاهي و صدها تن طلاب علوم دينيه و همچنين حوزه علميه حضرت امام موسي كاظم(ع) مايه مباهات و افتخار اين ديار مي باشد.

 

 

زبان

به طور كلي زبان اهالي در قديم، زبان محلي معروف به رايجي بوده است ولي به مرور زمان تكلم به اين زبان كمتر شده است و فقط بين افراد مسن و قديمي ديده مي شود.

اين زبان از ادبيات خاص خود برخوردار مي باشد و افعال آن داراي صيغه هاي منظم مي باشد و نسبت به زبان رايجي مناطق اطراف از جمله كاموو ابوزيد آباد از آهنگ آرام تري برخوردار است.

يكي از مهمترين اهداف ايجاد ”پايگاه اطلاع رساني برزك“ زنده نمودن زبان رايجي مي باشد كه انشاءا... در آينده برنامه هاي مدون و منظمي تدارك ديده شده است.

 

اقتصاد و معيشت

شغل مردم بخش برزك قالي بافي، كشاورزي، باغداري، دامداري، زنبورداري، گلاب گيري و... مي باشد.

كشاورزي برزك اغلب باغداري است و محصولات آن نيز انواع سردرختي مي باشد از جمله گردو- آلو- بادام – شاه توت – زردآلو- قيصي – سيب – انگور.

باستناد مدارك وزارت جهاد كشاورزي و مشاهده آمار و اطلاعات موجود ٧٠% پرورش گل و توليد گلاب شهرستان كاشان در بخش برزك مي باشد.

مجموعاً در بخش برزك ٦٥٠ هكتار از اراضي به پرورش گل محمدي اختصاص داده شده است كه متوسط عملكرد گل محمدي در هكتار ٣٥٠٠ كيلو گرم مي باشد.

بعد از گل محمدي محصول معروف برزك كه زبانزد خاص وعام مي باشد و از محبوبيت خاصي برخوردار مي باشد شاه توت برزك مي باشد.

درختان شاه توت در برزك حدود ٥ هكتار از اراضي را در بر گرفته كه ميزان توليد شاه توت در برزك ساليانه ١٠٠تن مي باشد.

آلو زرد برزك كه به آلوي خيگي و آلوي مرغي ناميده ميشود در منطقه مشهور مي باشد كه متاسفانه در ساليان اخير از توليد آن به صورت محسوسي كاسته شده است.

 

صنايع

از جمله صنايع موجود در اين منطقه صنعت قالي بافي مي باشد. در اين منطقه حدود ٨٥٠ كارگاه قالي بافي خانگي موجود مي باشد از ديگر صنايع موجود در روستا صنعت گلاب گيري است كه به دو صورت سنتي و صنعتي ديده مي شود.

تعداد ٧٥ كارگاه سنتي گلاب گيري در روستا وجود دارد كه مجموعاً ٤٠٢ ديگ گلابگيري را شامل شده كه از نمونه صنعتي مي توان به مجتمع كشت و صنعت شهدگيران اشاره كرد كه در آن توليد گلاب و انواع عرقيات گياهي بوسيله دستگاههاي تمام اتوماتيك و تقطير پاستوريزه و بسته بندي انجام مي گيرد.

از ديگر صنايع برزك كارخانه ترمه پلاستيك و چندين واحد مرغداري را مي توان نام برد.

 

تدوین: محمد شاکری موحد