قله لاله زار (کرمان) چاپ
گزارش برنامه - گزارش برنامه های اجرا شده
چهارشنبه, 21 اردیبهشت 1390 ساعت 16:28

هدف برنامه: صعود قله لاله زار

نوع برنامه: کوهنوردی

تاریخ اجراء: 16 و 17 اردیبهشت ماه 90

منطقه اجرا: بخش لاله زار از توابع بردسیر، جاده بافت – کرمان.

نحوه دسترسی: در کرمان، 3 راهی سیلو، جنب بانک رفاه، دفتر شرکت مسافری مهاجر سفر کرمان هست که برای مسیر کرمان – بافت ماشین های خطی (پژو) دارد. هزینه این قسمت از مسیر نفری 4800 تومان هست. با این ماشین تا 2 راهی لاله زار (حدود 115 کیلومتر) رو طی میکنیم. از دوراهی لاله زار تا خود بخش لاله زار، 15 کیلومتر مسیر آسفالته هست که باید با ماشین های عبوری طی بشه. از اونجا تا جایی که ابتدای مسیر پیاده روی هست و به جهانگردی معروفه (سد خاکی) هم 5 کیلومتر راه خاکی هست که ماشین رو هم می باشد.

آنتن دهی و پست امداد: مسیر تا بخش گردشگری و سد کنار اون دارای آنتن دهی موبایله، همچنین در برخی نقاط قله.

نزدیک ترین پست امداد و نجات در نزدیکی محل صعود، درمانگاه لاله زار هست که فقط امکانات درمانی ارائه میکنه.

گزارش نویس: محمد شاکری موحد

معرفی منطقه:

كوه لاله زار واقع در شمال بافت كوهي است گرانيتی. قله كوه لاله زار با ارتفاع 4351 متر كه تا 4397 متر هم ثبت شده است (با جی پی اس ما 4402 متر بود) دومين قله استان كرمان از نظر ارتفاع و با طول جغرافيايي 56 درجه و 48دقيقه و عرض 29 درجه و 24 دقيقه را مي توان از مسير هاي مختلف صعود كرد، اما بهترين مسير بخش لاله زار، سد خاكي، دهانه آرتي، دره لاله زار و تخت عبدالبيگي است.

مسيرهاي صعود عبارتند از: 1) مسير دهانه آرتي لاله زار (مسیری که ما پیمودیم)، 2) مسير گردو دركار رابر، 3) مسير دره عشق آباد رابر، 4) مسير كوير دارس آباد رابر.

1) مسير دهانه آرتي لاله زار: به هنگام صعود به قله لاله زار، دهانه آرتي در ارتفاع 2900 متري است. مبدا صعود بخش لاله زار (در ميانه جاده كرمان به بافت؛ اما از توابع شهرستان بردسير) است و با طي حدود شش كيلومتر و عبور از بندخاكي به دهانه اي مي رسيم كه در بهار و تابستان عشاير در آن محل چادر هاي خود را بر پا مي كنند و به نام دهانه آرتي مشهور است.

به هنگام عبور كوهنوردان از برابر چادرهاي عشاير مستقر در اين دهانه به هنگام صبح خيلي زود، ده ها سگ به صدا در مي آيند كه برخي كوهنوردان به شوخي به آن سمفوني سگان مي گو يند.

پس از ورود به دره لاله زار، بر خلاف جهت آب و با عبور از چمنزارهايي كه به سان فرش پيش پايمان پهن شده اند، انشعاب سمت چپ رودخانه و سپس انشعاب سمت راست را ادامه مي دهيم و تا سرچشمه زير قله ( مشهور به تخت عبدالبيگي) به پيش مي رويم و پس از قرار گرفتن بر گردنه شرقي، مسير سمت راست را انتخاب مي كنيم و با حركت به سمت غرب قله را صعود مي كنيم.

2) مسير گردودركار رابر: از دره گردودركار رابر نيز مي توان به قله رسيد اما در مقايسه با مسير دهانه آرتي، هم درگيري بيشتري با سنگ خواهيم داشت و هم احتياج به راهنما داريم. شن اسكي انتهاي مسير دره گردودركار دقيقا زير قله لاله زار واقع شده است و حتي در تابستان بالا رفتن از آن طاقت فرساست. البته مي توان قبل از شن اسكي مذكور به سمت چپ پيچيد و با قرار گرفتن بر خط الراس قله لاله زار را صعود كرد. گردودركار نام چشمه اي است در جبهه جنوبي كوه لاله زار كه در ابتداي دره اي به نام دره گردودركار واقع شده است. صعود اين دره با سنگنوردي هاي بسيار همراه است و به همين دليل كمتر براي صعود به قله لاله زار از آن استفاده مي شود.

گردودركار مجموعه اي است از چندين درخت گردو كه شاخه هايشان به سمت زمين خم شده اند و مجددا به سمت بالا رفته اند و چند كيلومتري با دره عشق آباد و روستاي ده ديوان فاصله دارد. در بهار عشاير در اين منطقه اطراق مي كنند. مدت زمان صعود قله لاله زار از دره گردو دركار چهار تا پنج ساعت است. پس از ورود به دره گردودركار، از كنار سد تامين كننده بخشي از آب شهر رابر مي گذريم و در امتداد آب به پيش مي رويم تا به جايي مي رسيم كه رود دو شعبه مي شود. شعبه سمت راست رود را ادامه مي دهيم تا به تك درختي مي رسيم كه تپه سمت چپ آن مي تواند محل استراحت شبانه باشد.

صبح روز بعد تپه نسبتا بلند سمت چپ را صعود مي كنيم و روي خط الراس قرار مي گيريم و رو به شمال در چند نقطه با درگيرشدن با سنگها در ابتداي دره اي قرار ميگيريم كه به چمنزار دره گردودركار و سپس به شن اسكي دره گردودركار مي رسيم. پس از طي اين شن اسكي بر فراز گردنه اي قرار مي گيريم كه سمت راست ما قله لاله زار واقع شده است. پس از چند دقيقه به قله مي رسيم. در اين دره سرماي شديد به كمك طبيعت آمده و در اثر خرد شدن سنگها اشكال زيبايي به خود گرفته اند كه انسان ناخودگاه نامي بر آن ها مي نهد : كوهنورد ، بچه عقاب، گنجشك،.... در اين دره به واسطه هوازدگي سنگها، رنگ بادمجاني را مي توان در حد اعلاي خود ديد.

براي رفتن به دره گردودركار مي توان به رابر، شهري در جنوب كرمان و 25 كيلومتري شرق بافت با جمعيتي در حدود 12000 نفر، رفت و با انتخاب جاده روستاي تذرج واقع در شش كيلومتري شمال غرب رابر، به روستاي ده ديوان به فاصله سه كيلومتري تذرج رفت. در روستاي ده ديوان با قرار گرفتن در جاده اي خاكي و حركت به سمت شمال پس از طي حدود چهار كيلومتر به گردودركار مي رسيم. گفتني است تذرج نام روستايي است در شش كيلومتري شهر رابر حد فاصل شهر رابر و روستاي ده ديوان. در شرق اين روستا كوه تذرج قرار دارد كه كوهي كم ارتفاع است اما به دليل داشتن شيب تند و غاري كم عمق كه محل استقرار گوسفندان اهالي به هنگام رگبارهاي ناگهاني است، گاهي مورد بازديد كوهنوردان قرار مي گيرد.

افراد محلي اين كوه را قلعه سنگ مي نامند. واژه تذرج در لغت به احتمال زياد به معناي "مكان داراي قلعه اي تيز( تيز رج) " است كه با توجه به توصيف ياد شده چندان هم بي ارتباط نيست. رج همان رخ به معناي قلعه است. البته روستاهاي ديگري در بافت و زرند هم به اين نام ناميده مي شوند و برخي بر اين باورند كه اين كلمه از تذرو/tezerv / كه نام پرنده اي بوده است كه منقرض شده است گرفته شده است.درخت چنار بزرگي در اين روستا موجود است كه بعضا مورد بازديد گردشگران قرار مي گيرد.

اين روستا بر سرراه كوهنورداني است كه براي صعود قله لاله زار ، دهانه گردودركا را انتخاب مي كنند و از رابر به روستاي تذرج و سپس به روستاي ده ديوان مي روند.

البته پس از ورود به دره گردودركار مي توان از مسير آبشار دره گردودركار هم به سمت قله حركت كرد. در دره به پيش مي رويم تا رود دو شعبه مي شود. شعبه سمت راست را ادامه مي دهيم تا به آبشار برسيم. كنار آبشار گذرگاهي وجود دارد كه با كمك راهنما مي توانيم اين گذرگاه را پيدا كنيم و سوار بر يال به دره منتهي به چمنزار زير قله لاله زار برويم و قله را صعود كنيم. البته براي انتخاب اين مسير دوم در دره گردودركار وجود راهنما بسيار الزامي است.

3) مسير دره عشق آباد رابر: عشق آباد دره اي است بسيار سرسبز و زيبا كه از طريق جاده بين روستاي اسكر و روستاي ده ديوان مي توان به اين دره رفت و پس از عبور از بالاي گلي و آبشار عشق آباد به سه قله لاله زار، كله ماري و شاه دسترسي داشت . پس از قرار گرفتن بر گردنه مشرف بر سه قله، با تراورس تپه سمت راست به قله لاله زار صعود مي كنيم. البته اين مسير بسيار طولاني تر از ساير مسير هاي صعود به اين قله هاست. مسير راهپيمايي عشق آباد به روستاي هرارون در يك برنامه دوروزه قابل اجراست.

4) مسير كوير –دارس آباد رابر: به روستاي كوير دارس آباد واقع در شمال رابر مي رويم و با انتخاب قله گلي ( با كسر ق و گ) و با راهنمايي راهنمايان محلي از جبهه جنوب شرقي بر خط الراس قرار مي گيريم و از جبهه شرقي قله را صعود مي كنيم.

البته در يك برنامه دو روزه مي توان دو قله لاله زار و شاه را يكجا صعود كرد.پس از صعود قله لاله زار، نخست با يك تراورس به دره اي مي رويم كه به تخت شازده ختم مي شود. از طريق بندر جسكي به كله برفي مي رويم و قله را صعود مي كنيم. البته قله اصلي شاه را نمي توان از قراز لاله زار ديد و كوه شاه ديد كلي دارد و كله برفي كاملا مشخص است. عكس اين مسير ، يعني شاه به لاله زار نيز گاهي در تقويم كوهنوردان قرار مي گيرد.

تخت شازده چمنزاري است بسيار زيبا و وسيع در محل تقاطع دره درازو و دره هرارون و پاي كوه شاه و كله ماري. در گذشته حاكمان كرمان به هنگام بروز بيماريهاي واگير در شهر به اين نقطه پناه مي آوردند. كتيبه اول تخت شازده بر سنگ كنده شده است. كتيبه دوم تخت شازده نيز در محلي بالاتر قرار دارد. كتيبه خرد شده تخت شازده و نقش حيوانات بر سنگ ها در نزديكي اقامتگاه قرقچي ها ديده مي شود .

دره درازو دره اي است بسيار طولاني حد فاصل ابتداي دره كوه لاله زار ( پس از دهانه آرتي) و تخت شازده كه از طريق آن مي توان به قله كوه شاه صعود كرد.

شرح برنامه:

پنجشنبه 15 اردیبهشت:

ساعت 9 شب از قم به اتفاق دوست خوبم محمد نادعلی نسب با اتوبوس به سمت کرمان حرکت کردیم.

جمعه 16 اردیبهشت:

ساعت 8:45 به کرمان رسیدیم و مستقیم به منزل مادربزرگ آقای نادعلی رفتیم، در اونجا با استقبال گرم اقوام ایشون مواجه شدیم و پس از صرف صبحانه و چیدن کوله ها با ماشین دایی محمد آقا به شرکت مسافربری رفتیم. در اونجا ماشین برای بافت نبود و معطلی زیاد ما باعث میشد که زمان مناسب برای صعود رو از دست بدیم به خاطر همین با قبول کردن پرداخت هزینه بیشتر (نفری 6000 تومان) با یک راننده به توافق رسیدیم و در ساعت 12 ظهر به سمت بافت حرکت کردیم.

بعد از یک ساعت و ربع به دوراهی لاله زار رسیدیم. و پس از 20 دقیقه معطلی با یک ماشین عبوری به که به سمت لاله زار میرفت به اونجا رفتیم.

در این مسیر با آقای حسین شهبا یکی از کوهنوردان خوب و با معرفت لاله زار آشنا شدیم. وقتی فهمید از کجا اومدیم و قصد صعود قله رو داریم نهایت کمک و همکاری رو با ما انجام داد و علاوه بر راهنمایی کامل مسیر صعود، با موتور سیکلتش ما رو تا منطقه جهانگردی (بند خاکی) و از اونجا با کمک دوستش، محمد آقا، تا دهانه آرتی و کنار رودخونه برد و ما رو سپاسگذار خودش کرد.

از چپ به راست: حسین شهبا – من – محمد آقا(دوست حسین)

اگه کمک و راهنمایی ایشون نبود حداقل 2 ساعت به برنامه ما اضافه میشد و معلوم نبود که موفق بشیم طبق زمانبندی خودمون قله رو صعود کنیم. (حسین آقا متشکریم!).

در ابتدای دهانه نهار خوردیم و ساعت 15:30 شروع به پیمایش کردیم. مسیر معمولی صعود از سمت چپ و کنار رودخونه میگذره و پس از طی تقریبا یک ساعت و نیم، رودخونه دو شاخه میشه که مسیر صعود در امتداد شاخه سمت چپی هست. تا این جایی که رودخانه دو شاخه میشه، میتوان از هر دو طرف رودخانه اصلی گذر کرد، سمت چپ در ابتداش کمی مشکل برای عبور داره ولی در عوض نیازی به عبور از رودخونه نداره، و سمت راست، مسیر ساده تر و بسیار زیباتر هست، ولی باید دو بار از رودخونه رد شده و تقریبا تا کمر خیس بشی!

ابتدای دهانه آرتی و رودخانه ای که تا نزدیکی قله همراه ما بود

ما مسیر سمت راست و عبور از رودخونه رو انتخاب کردیم (قسمت سبز در نقشه جی پی اس همراه).

بعد از عبور مجدد از رودخونه و ادامه مسیر در دره های زیبا، بکر و مملو از گل و سبزه که در جاهای مختلف مسیر رو با سنگ چین مشخص کردن، به جایی میرسیم که دره روبرو بن بست میشه و با یک شیب طولانی و زیاد به یک یال میرسه و رودخونه وارد دره سمت چپ میشه و پس از طی مسافتی تقریبا یک ساعت و نیم تا دو ساعته، به یال شرقی قله، وصل میشه. از روی این یال قله در سمت راست قرار داره و برای رسیدن به اون باید مسیر غرب به شرق رو طی کرد.

فلش مسیر ما به سمت چپ و قله

مسیر عادی همون تعقیب رودخونه هست ولی باز ما جهت تزریق کمی هیجان به برنامه، شیب تند و برفی روبرو رو برای صعود و شبمانی روی یال منتهی به اون انتخاب کردیم. (قسمت سبز در نقشه جی پی اس همراه).

مسیر سبز، مسیر ما و فلش قرمز، دره مسیر معمولی صعود

صعود ما از شیب به علت سنگینی کوله ها طولانی شد و مقداری از صعود رو در تاریکی انجام دادیم و سرانجام پس از طی 5 ساعت، در ساعت 20:30 به سر یال رسیدیم. و جایی رو برای چادر مسطح کردیم و پس از نصب چادر، به استراحت پرداختیم. شب دما در داخل چادر بالای صفر و در خارج چادر صفر درجه بود.

شنبه 17 اردیبهشت:

ساعت 5:30 صبح بیدار شدیم و پس از صرف صبحانه و جمع آوری چادر و وسائل در ساعت 7 صبح شروع به صعود کردیم. از جایی که ما قرار داشتیم، دو مسیر برای رسیدن به قله بود، یکی ادامه صعود یال و رسیدن بر روی خط الرأسی که ظاهرا به قله ختم میشد (از اونجایی که ما بودیم قسمتی از میسر مشخص نبود که به قله وصل میشه یا اینکه به دره ای عمیق منتهی میشه) و دومی عبور عرضی از یخچال عریض و پرشیبی که بین ما و یال اصلی منتهی به قله بود!

مسیر قرمز مسیر ما (تراورس یخچال) و مسیر سبز، مسیر معمولی صعود

پس از کمی تفکر، بحث، شرط بندی، استخاره، جدال و... مسیر تراوس از یخچال رو انتخاب نمودیم و با امتحان میزان سختی برف، مسیر رو ادامه دادیم، بعد از مدتی عبور، با توجه به کفشهایی که داشتیم، نیاز به نیم کرامپون احساس شد، محمد که نیم کرامپونهاش رو همراه نداشت، فقط با اتکا به کلنگ و درآوردن جای پا در بعضی از قسمتهای یخی مسیر ادامه داد، ولی من علاوه بر استفاده از کلنگ، برای احتیاط بیشتر نیم کرامپون نیز به پا کردم، در هر صورت پس از سپری شدن تقریبا یک و نیم ساعت روی یخچال، به یال اصلی منتهی به قله رسیدیم. اونجا کوله ها رو گذاشتیم و بعد از نیم ساعت در ساعت 9 صبح روی قله به همدیگه تبریک گفتیم.

من و محمد نادعلی بر فراز قله

پس از صرف کمی تنقلات و گرفتن عکسهای یادگاری و بررسی مسیرهای مختلف منتهی به قله، در ساعت 9:45 شروع به فرود کردیم. با توجه به تابیدن چند ساعت آفتاب بر سطح یخچال منتهی به دره مسیر بازگشت، مسیر برای سرخوردن مناسب بود و ما بعد از برداشتن کوله ها، به جای فرود از یال منتهی به قله، از شیبی که قله رو به قعر دره وصل میکرد سر خوردیم تا هم از لذت فرودی اینچنین بی بهره نباشیم و هم در زمان بازگشت به مقدار زیادی صرفه جویی کنیم.

مسیر عادی بازگشت از قله

بعد از رسیدن به انتهای دره، مسیر معمولی فرود و صعود به قله را تا ابتدای دهانه آرتی ادامه دادیم (قسمت بنفش در نقشه جی پی اس همراه).

پس از سپری شدن 4 ساعت زمان، در ساعت 14:00به منطقه گردشگری و ابتدای مسیر صعودمان بازگشتیم.

در آنجا با وسیله نقلیه یکی از اهالی منطقه به لاله زار برگشتیم و ضمن دیدار با آقای شهبا و تحویل گرفتن وسائلی که نزد ایشان داشتیم و با همراهی و کمک ایشان با یکی از ماشین های عبوری که تا دو راهی لاله زار می رفت به ابتدای دو راهی رسیدیم، و از آنجا با اتوبوس های مسیر بافت به کرمان، به کرمان برگشتیم.

در کرمان مانند روز قبل مزاحم مادربزرگ آقای نادعلی شدیم و در منزل ایشان به تعویض لباس و جابجایی وسائل پرداختیم. شام را نیز با اصرار فراوان میهمان این خانواده خونگرم بودیم. و پس از آن با اتوبوس ساعت 20:30 کرمان به تهران، به سمت قم حرکت کردیم.

روز یکشنبه 18 اردیبهشت ماه ساعت 8:45 به قم رسیدیم و برنامه خاتمه یافت.

نکات قابل توجه:

l طبق گزارش برنامه های موجود و گفته های افراد محلی، در زمان حضور عشایر، منطقه فاقد امنیت لازم بوده و باید وسایل شبمانی خود را تا قله حمل نمائید؛ (در زمان حضور ما هنوز عشایر در منطقه مستقر نشده بودند، با این حال ما احتیاط نموده و با وسائل کامل تا قله صعود نمودیم).

l اگر قصد صعود از مسیر معمولی را دارید به وسیله فنی خاصی احتیاج نیست؛ ولی در صورت صعود از شیب های یخچالی و یا قصد سر خوردن، همراه داشتن نیم کرامپون و کلنگ ضروری است.

l بهترین مکان برای شب مانی، روی یال اصلی منتهی به قله، یا زمین نسبتا هموار زیر همان یال هست. در طول تمامی دره ها، به علت سنگلاخی بودن مسیر، جای مناسب برای برپایی چادر (مخصوصا اگر تعداد نفرات زیاد باشد) یافت نمی شود.

l در مدت اقامت ما در روی یال و همچنین روی قله هیچ بادی نمی وزید، ظاهرا منطقه بر خلاف خیلی از یالها و قله های دیگر فاقد بادهای آزاردهنده در ارتفاع می باشد.

l در تمامی مسیر تا فاصله یک ساعتی قله، رودخانه با آب قابل آشامیدن و چشمه های مختلف در دسترس می باشد. (از مسیر معمولی).

l شیب مسیر نرمال تا زیر یال منتهی به قله، کاملا ملایم بوده و باعث دردسر نمی شود.

l بهترین فصل صعود نیمه دوم اردیبهشت ماه پیشنهاد میگردد.

l مسیری که مستلزم عبور از رودخانه هست (مسیر سبز در نقشه جی پی اس همراه)، زیباتر از میسر معمولی هست.

l منطقه طبق مشاهدات ما فاقد حیوانات وحشی بود ولی به مقدار فراوان موش های قوی هیکل و آفتاب پرست در سایزها و رنگ های گوناگون داشت.

l در صورت نداشتن وسیله نقلیه شخصی، برای طی کردن مسافت دوراهی لاله زار تا سد خاکی منطقه گردشگری و بالعکس، با مشکل مواجه خواهید شد. و در صورت تمایل به استفاده از وسایل عبوری، باید زمان نسبتا زیادی را برای معطلی های احتمالی در زمان بندی برنامه لحاظ کرد.

l هزینه آژانس از لاله زار تا کرمان و بالعکس 25000 تومان می باشد.

l کل مسیر پیاده روی از لاله زار تا قله طبق جی پی اس ما 18 کیلومتر می باشد.

نفرات شرکت کننده: محمد نادعلی نسب (سرپرست و راهنما) – محمد شاکری.

هزینه تقریبی: 000/500 ریال.

منابع استفاده شده:

کتاب کوههای کرمان نوشته آقای مجید باغینی پور

نقشه جی پی اس مسیر را در اینجا و سایر عکسهای برنامه را در اینجا میتوانید ملاحظه نمائید.