هزار کرمان چاپ
معرفی مناطق گردشگری - کوهستان ها
دوشنبه, 18 مهر 1390 ساعت 10:32

هزار بلندترين قله استان كرمان به ارتفاع 4465 متر است و ارتفاع آن را 4501 متر هم ذكر كرده اند. كوه هزار واقع در محدوده ي جغرافيايي به طول 57 درجه و عرض 29 درجه و 30 دقيقه در جنوب غربي شهر راين واقع شده است. اين‌ كوهستان‌ با 900 كيلومتر مربع   ‌وسعت‌ از كوههاي‌ سربنه‌ و سرمشك‌ تشكيل‌ شده‌ كه‌ بوسيله‌ ارتفاعات‌ پست‌تري‌ از سوي‌ غرب‌ به‌ كوههاي‌ لاله‌زار و از جنوب‌ به‌ كوه‌ بحر آسمان‌ اتصال‌ يافته‌ است‌. رودخانه‌هاي‌ مرغزار و تهرود آنرا از رشته‌ كوههاي‌ جبال‌ بارز جدا مي‌كنند. از دامنه‌هاي‌ شرقي‌ اين‌ كوهستان‌ رودهاي‌ گارچيدان‌ و گيشيگان‌ سرچشمه‌ مي‌گيرند و به ‌رودخانه‌ تهرود مي‌ريزند و از دامنه‌هاي‌ شمالي‌ آن‌ رود كشك‌ و چند مسير سيلابي‌ ديگر بسوي‌ شمال‌ غربي‌ روان‌ مي‌گردد. دامنه‌هاي‌ جنوبي‌ و جنوب‌ غربي‌ آن‌ سرچشمه‌ رودهاي‌ رودر و هليل‌ رود است.

 

 

"وجه تسميه اين كوه، فراواني وجود گياهان معطر و داروئي گوناگوني است كه قبلا به هزار گياه معروف بوده" ( زندي، ص 9) هر ساله هزاران نفر از كوهنوردان از اين كوه زيبا صعود مي كنند. عبور راه آهن از شهر راين بر جذب كوهنوردان و گردشگران افزوده است و البته صعود دستجمعي و نظاميان نيز به مناسبت هاي مختلف صورت مي گيرد. كوه هزار در زمستان شكوه آميخته با مخاطرات بسيار دارد. قله هزار را مي توان از جوپار، پلوار، چهل تن بردسير، نشانه، شير و لاله زار به خوبي ديد ولي از شهر كرمان ديده نمي شود چون كوه جوپار حدفاصل كرمان و هزار واقع شده است.

راين نام شهري است كه مبدا صعود به قله هزار است. راین در مختصات جغرافیایی، به طول 4408/57 شرقی درجه و عرض 5975/29 درجه شمالی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۲۰۱ متر است. چاقوسازي آن بسيار مشهور است و كوهنورداني كه براي صعود قله هزار به اين شهر سفر مي كنند، از ارگ راين و امامزاده راين  (امامزاده ابوالبشائر هاشم معروف به شيرخدا) نيز ديدن مي كنند. در کتب تاريخي از راين با نامهاي رائين ( شايد از تركيب راه + اين)، رايين، روين، روبين و رابن نيز نام برده شده است. "بلوكيست بهشت معاين، من المشرق و الجنوب بلده، قريب بيست فرسخ از شهد دور است. شرقا متصل است به گوك، غربا به قريه العرب، شمالا به ماهان، جنوبا به ساردوئيه. در خوبي آب و هوا غيرت جنت الماوا و در صفا و فضا بي مثل و همتا. هوايش چون دم عيسي روح پرور، و آبش طعنه زن چشمه كوثر. باغات دلنشين و بساتين رنگين داد." ( وزيري، ص 405) هر ساله تعداد زيادي از زمين شناسان براي بازديد از پانزده دهانه آتشفشاني راين واقع در جنوب شرق راين به اين منطقه مي آيند. قلعه ده ميرزا نيز از نقاط ديدني راين است.

آبشار راين آبشاري است بسيار زيبا در مسير صعود به قله هزار به ارتفاع چهل متر. از راين با طي 14 كيلومتر به روستاي ظهرود مي رويم و سپس به آبشار مي رسيم. روستای ده میرزا در حدود ۵ کیلومتری جنوب شرق راین قرار دارد  و محصول عمده آن پسته و گندم است. چهل و یک  خانوار این روستا درون یک قلعه خشتی که حدود یکصد سال قبل توسط یکی از خوانین بنام سردار مجلل ساخته شد زندگی می کنند. این قلعه که  یک ورودی دارد تا حدود ۳۰ سال قبل درب داشته و شبها این درب بسته می شد و اگر مسافری پس از بسته شدن درب به آنجا می رسید مجبور بود تا صبح پشت آن درب بماند. درون این قلعه علاوه بر خانه خان چهار  قلعه کوچکتر وجود دارد که هر قلعه مخصوص یک طایفه بوده است.  سردار که ارباب ده بود هر زمان که می خواست برای تفریح به آنجا برود و چند روزی را بماند  اهالی ده مجبور بودند تمام مرغ و خروس ها و الاغ ها را از قلعه بیرون برده تا صدای حیوانات  ارباب را اذیت نکند. در بیرون از قلعه نیز یک اصطبل وجود دارد که در آن ۱۲ اسب و سه تازی متعلق به ارباب نگهداری می شد. ( منبع: وبلاگ راين به نقل از آقاي عين الله غلامي) مسيرهاي صعود هزار عبارتند از: 1) مسير ظهرود ( پناهگاه)  2) مسير ارديكان   3) مسير ميرشادي  4) مسير باب بيني   5) مسير باب زنگي.

 

 

1) مسير ظهرود( پناهگاه): روستاي ظهرود در 14 كيلومتري غرب راين واقع شده است. پس از روستاي ظهرود به آبشار راين مي رسيم و با استفاده از راه پاكوب روبروي آبشار و طي مسافتي به مدت تقريبي يك ساعت به پناهگاه مي رسيم. اگر صعوداز مسير آبشار راين باشد مي توانيم شب را در پناهگاه هزار به سر ببريم. به هنگام صعود به قله هزار  از مسير جانپناه و پس از طي دو سوم راه به محلي مي رسيم كه به دليل شباهت آن به تاج خروس به اين نام مشهور است و معمولا محل استراحت كوهنوردان قبل از طي يك سوم باقيمانده مسير است. در تاج خروس كوه هزار تابلوي يادبودي از كوهنوردي به نام حسين عزيزي نصب شده است. وي در تيرماه 1378 جان به جان آفرين تسليم كرد. به هنگام صعود به قله هزار از مسير جانپناه هزار و پس از عبور از تاج خروس، يك سوم مسير باقيمانده تا قله را به دليل شباهت ظاهري به شتر سه كوهانه، با نام شتر خواب مي شناسند.

 

 

  2) مسير ارديكان: بهرامجرد دهستاني است در جنوب شهر كرمان كه بر سر راه قريه العرب (گلزار) و در نتيجه مسير صعود به قله هزار از مسير ارديكان قرار دارد و برج زيبايي دارد كه مورد بازديد كوهنوردان قرار مي گيرد. از كرمان تا بهرامجرد حدود پنجاه كيلومتر است. و از بهرامجرد تا گلزار 19 كيلومتر. از گلزار و با عبور از روستاهاي پيكستان، شيرينك، چهارطاق و راسك به ارديكان مي رسيم. احمد علي خان وزيري در كتاب جغرافياي كرمان، تصحيح و تحشيه دكتر باستاني پاريزي،(ص 228)  آورده است: " بهرام كرد، بر كنار رودي كه از كوه سنگ عشق مي آيد و در باغين زراعت مي شود واقع است. تقريبا ده مزرعه نزديك اين قريه است." دكتر باستاني پاريزي در پانوشت آورده است: " سنگ عشق، بايد با كلمه اشك و ارشك روزگار اشكاني ارتباط داشته باشد  -- از نوع عشق آباد." با توجه به توضيح آقاي رسول زندي در كتاب كوه هاي كرمان ( ص 26) در باره كوه پر عشق، به نظر مي رسد منظور از كوه سنگ عشق بايد همانا كوه پر عشق و رودخانه مورد نظر، رودخانه چاري باشد. " ... و كلمه گرد، كه تبديل به جرد شده از فعل كردن كه در اين جا ساختن و بنياد گذاشتن معني مي دهد گرفته شده... آباديهايي كه در آخر آنها كلمه گرد آمده در دوره ساسانيان ساخته شده" (افشار، ص 170)

 

3) مسير ميرشادي: ميرشادي نام روستايي است كه مي تواند مبدا صعود به قله هزار باشد. مدت صعود پنج ساعت است. از راين تا روستاي ميرشادي حدود 25 كيلومتر است و از همان مسير ظهرود عبور مي كند و با گذشتن از روستاي صاحب آباد به سمت جنوب شرقي پيچيده و به روستاي ميرشادي مي رويم.

 

 

4) مسير باب بيني: باب بيني نام روستايي است در جنوب غربي و به فاصله تقريبا پانزده كيلومتري شهر راين كه مبدا صعود به قله هزار مي تواند باشد.

 

5) مسير باب زنگي:  باب زنگي نام روستايي در جنوب غربي قله هزار و در نزديكي روستاي ارديكان و همچنين نام مسيري از اين روستا به قله هزار است. اهالي روستا نذورات خود رادر بالاي قله ادا مي كنند. به اين روستا درزنگي هم اطلاق مي شود.

كوهنورداني كه براي صعود به هزار و شهر راين مي روند از آبگرم گزك نيز ديدن مي كنند. اين آبگرم "آبش از قنات، ديوان و ارباب شريكند- آبگرم و كاروانسرايي دارد." (وزيري، ص 405) روستاي گزك با مختصات 29، 23، 57 طول شرقي و 8، 40،29 عرض شمالي و ارتفاع 2140 متر و در 10 كيلومتري شمال غربي راين قرار دارد. در فاصله 3 كيلومتري شمال غرب روستاي گزك چشمه آب گرم با درجه حرارت 27 درجه سانتيگراد از محل شكستگيهاي مكاني به نام تل آب گزك خارج مي شد. اين چشمه كه در مسير گسل فعال راين قرار داشت پس از حدود پانصد سال آب دهي چند سال قبل خشك شد . (منبع:  وبلاگ راين) پس از طي 6 كيلومتر به روستاي ده ملك و پس از طي چهار كيلومتر ديگر به روستاي گزك مي رسيم.

مسير راهپيمايي سرمشك تا هزار مسير شناخته شده و پرطرفداري است كه مي تواند در برنامه اي سه روزه آن را انجام داد و از زيبايي هاي بسيار آن از جمله روستاي گارچيدان و گودگورون لذت برد. پس از صعود قله هزار از مسير جانپناه هزار، از مسير باب زنگي پايين مي رويم و به روستاي گارچيدان مي رويم. با ادامه دادن مسير خود در طول رودخانه به منطقه گودگوران و سپس به تخت سرطشتك مي رسيم و به روستاي بندر هنزا و سپس به هنزا و رابر مي رويم. گارچي نام گياهي است كه در اين منطقه به وفور مي رويد.

 

منبع: کتاب کوههای کرمان، آقای مجید باغینی پور